Barwa i bron sil zbrojnych Wielkopolski 1919-1920 - Andrzej Jeziorowski - książka historyczna wyd. 1988

Opis

Wybuch I wojny światowej spowodował, że olbrzymia cześć żołnierzy – Polaków z ziem poszczególnych zaborów – zmuszona była stanąć w szeregach obcych armii. Poza tymi wojskami powstały także polskie oddziały ochotnicze, walczące bądź po stronie państw koalicyjnych, bądź centralnych. We Francji powstał oddział „bajończyków”, w Rosji – Legion Puławski Gorczyńskiego. Były to jednak jednostki małe. Pierwszy przestał istnieć na skutek strat, a drugi nie mógł się rozwijać z uwagi na uwarunkowania polityczne. Większym zawiązkiem Wojska Polskiego niepodległej Rzeczypospolitej były Legiony Polskie. Stworzył je w 1914 brygadier Józef Piłsudski. Kadrą tych formacji byli członkowie konspiracyjnych stowarzyszeń wojskowych. Od 1908 istniał Związek Walki Czynnej. W roku 1910 powstały powiązane z ZWC dwie, jawne organizacje Związek Strzelecki i Towarzystwo „Strzelec”. Natomiast w roku 1911 z inicjatywy Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” powstały Drużyny Strzeleckie. Kolejną organizacją były Drużyny Bartoszowe utworzone w roku 1908 z inicjatywy Wawrzyńca Dayczaka. Obok Legionów Polskich liczącą się siłą było Wojsko Polskie na Wschodzie w tym organizowane od 1917 roku Korpusy Polskie w Rosji. Stanowiły one znaczną część kadry odrodzonego w listopadzie 1918 r. Wojska Polskiego.