Matka wszystkich pytań

Opis

System patriarchalny wciąż ma się niestety dobrze. Jedną z jego form opresji jest uciszanie czyli odbieranie kobietom głosu, które rodzi inne aspekty przemocy, takie jak odebranie autonomii, prawa do samostanowienia, prawa wyboru, do wyrażenia zgody lub niezgody, do życia, do interpretacji i narracji czy pełni praw reprodukcyjnych. Siła HERstories, czyli opowieści pisanych/mówionych głosem kobiet ma ogromną moc zmiany. Dzięki oddolnym, partyzanckim działaniom, takim jak np. akcja #Metoo patriarchat zaczyna powoli kruszeć. Wielogłos nie pozwala się już ignorować, a to, co było spychane i przemilczane, staje się tematem debaty publicznej – w ten sposób hasło drugiej fali feminizmu "to co prywatne, jest polityczne" (Private is Political) staje się rzeczywistością. Ale wciąż jest dużo do zrobienia.

Rebecca Solnit w najnowszym zbiorze esejów podnosi kwestie kultury gwałtu, w której wciąż pokutuje przeświadczenie, że ofiara „była sama sobie winna”, a jej świadectwa uznaje się za bezwartościowe. Porusza problem przemocy psychicznej i fizycznej, pomijania, onieśmielania, dyscyplinowania kobiet i przede wszystkim milczenia. Mówi także  o coraz większym wpływie feminizmu na mężczyzn, którzy rozumieją czym i po jest ten nurt oraz sami stają się feministami. Problem uciszenia dotyczy również ich, choćby przez wpajanie im od dziecka, że okazywanie uczuć i emocji jest „niemęskie”.

Mimo sprawnie funkcjonującego mechanizmu uciszania, kobietom udaje się „odzyskać głos”: żyją według własnych zasad, nie ulegają normom, rozwiązują gorset stereotypów i odważnie wyrażają sprzeciw wobec patriarchalnych form. Rebecca Solnit wskazuje na potrzebę stworzenia nowego kanonu literackiego, który byłby wolny od mizoginizmu oraz problem wymazywania z historii (choćby przez utrwalanie stereotypu o wyruszających na polowania mężczyznach i czekających na nich w jaskiniach kobietach). W „Matce wszystkich pytań” Solnit tym razem polemizuje z mężczyznami, którzy objaśniają jej … „Lolitę”. Wątek szczególny, także ze względu na rozgrywające się na naszym rodzimym podwórku protesty, stanowi temat aborcji, który autorka „Nadziei w mroku” mocno i trafnie komentuje: „W obecnej skrajnie antyaborcyjnej atmosferze (…) kobieta w porównaniu z płodem w jej macicy nie ma żadnej wartości, mimo że ponad połowa tych płodów wyrośnie na kobiety, które także kiedyś zostaną uznane za bezwartościowe w porównaniu z kolejnym pokoleniem potencjalnych płodów”.